Во овој напис дознајте повеќе за проблем со видот кај деца. Деца ретко знаат како да го опишат проблемот со видот — за нив, начинот на кој гледаат е “нормален”, бидејќи не знаат поинаку. Затоа улогата на родителите е клучна: ние сме тие кои треба да забележиме знаци на проблем со видот и навремено да реагираме.
Проблем со видот кај деца
Подолу објаснуваме сè што треба да знаете за проблем со видот кај деца.
Кога станува збор за проблем со видот кај деца, квалитетот и стручниот совет прават разлика.
Дознајте повеќе за здравјето на очите.
Во овој водич ќе ви ги пренесеме најчестите симптоми по возрасни групи, како и зошто раното откривање прави огромна разлика.
Проблем со видот кај деца: Зошто е важно раното откривање?
Очите и мозокот заедно учат како да “видат” — процес кој се одвива во првите 7–8 години од животот. Доколку едно око не функционира правилно во овој период, мозокот учи да го игнорира — и подоцнежното лекување станува многу потешко.
Раното откривање значи:
- Подобри резултати од лекувањето на состојби како амблиопија (“мрзливо око”) и страбизам (“разрокост”)
- Подобри училишни постигнувања — добриот вид е основа на учењето
- Подобрена самодоверба на детето
- Помал ризик од подоцнежни компликации
Затоа, не чекајте симптомите да станат очигледни. Редовни прегледи се клучни.
Општи знаци за сите возрасти
Без оглед на возраст на детето, овие знаци треба да ве натераат да побарате преглед:
Однесување
- Често мижи или ги трие очите — особено при гледање во далечина
- Се приближува премногу до телевизор, книги или таблет
- Има пречки во читање или пишување
- Се жали на главоболки, особено по гледање
- Често ги наведнува главата или ги затвара очите при гледање
- Замор очите по работа на блиско растојание
Физички знаци
- Црвенило или сузење на очите — повремено или постојано
- Прекумерно трепкање
- Чувствителност на светлина
- Видливо различно положение на очите (страбизам)
- Бели зеници на фотографии со блиц — може да укажува на сериозни состојби
Училишни и социјални знаци
- Слаби резултати во училиште без очигледна причина
- Игнорира делови од табли или книги
- Не препознава лица од далечина
- Се повлекува од активности кои бараат добро видување
Знаци по возраст
Бебиња (0–12 месеци)
Бебињата не можат да ни кажат, но можеме да забележиме:
- До 3 месеци не следи со очите движечки објекти
- До 4–6 месеци не воспоставува контакт со очи
- Едното око “лебди” или не е во хармонија со другото
- Често крие или затвара едно око
- Зеницата изгледа бела на блиц фотографии
- Не реагира на светлина или премногу е чувствително
При сомневање, веднаш консултирајте педијатар или офталмолог. Голем дел од сериозните состојби кај бебиња може да се коригираат ако се откријат рано.
Деца од 1 до 3 години
- Тешко лоцира мали играчки или објекти
- Се приближува необично близу до сликите
- Се удира во предмети почесто од нормално
- Едното око гледа во друга насока при концентрација
- Често мижи или ги трие очите
Предшколска возраст (3–5 години)
Овој период е критичен за откривање на амблиопија, кога лекувањето е најуспешно:
- Тешко препознава букви или цифри на блиск опсег
- Тешко прави активности кои бараат концентрација (сложувалки, цртање)
- Се жали дека “не гледа” телевизор
- Се приближува необично близу до книги
- Се жали на главоболки по гледање ТВ или цртање
Препорачуваме прв детален преглед на видот пред поаѓање на училиште — обично на возраст 4–5 години.
Школска возраст (6–12 години)
Голем дел од видните проблеми се откриваат во школски период:
- Слаби оценки без очигледна причина
- Тешко чита од табла или избегнува да чита
- Тешко чита блиска книга или држи книга премногу близу
- Се жали на замор или главоболки по школа
- Се повлекува од спортски и активни игри
- Покажува знаци на нервоза при писмени задачи
- Тешко копирa од табла во тетратка
Тинејџери (13+ години)
Развојните промени продолжуваат и често се појавува или влошува миопија:
- Брзо се влошува видот во период од неколку месеци
- Тешко гледа далечни објекти — табли, табли на пат
- Тешко гледа во вечерни часови или слабо осветлување
- Чести главоболки особено после долго користење телефон/компјутер
- Замор по работа на компјутер
Чести состојби кај деца
Миопија (кратковидост)
Најчеста состојба кај школски деца. Симптоми: тешко гледа далеку, мижи за да види, седи близу до ТВ. Често се развива во години 8–14 и може да продолжи да расте додека детето расте.
Хиперметропија (далекувидост)
Кај мали деца, често е незабележлива бидејќи мозокот компензира. Симптоми: главоболки, замор по читање, црвенило по концентрација.
Астигматизам
Заматено видување на сите растојанија. Често појаснат заедно со миопија или хиперметропија.
Амблиопија (“мрзливо око”)
Состојба во која едното око е значително послабо. Раното лекување (пред 7-та година) е клучно — со специјален третман (преврзивање на доброто око, очила, во некои случаи интервенција), окото може да се “научи” да гледа.
Страбизам (“разрокост”)
Видлива нерамнотежа на очите. Може да биде постојана или само повремена. Бара специјалистичко внимание; често се решава со очила, вежби или интервенција.
Што да направите при сомневање
1. Не паничете
Многу проблеми со видот целосно се коригираат со очила, контактни леќи или едноставна терапија. Раното откривање е најголемата предност.
2. Закажете преглед кај офталмолог
Не разговарајте со интернет — само офталмолог може да даде точна дијагноза. Прегледот трае 20–40 минути и не боли.
3. Носете го рецептот во оптика
Со рецептот, во View Optic ќе ви помогнеме да го изберете најсоодветниот пар очила за вашето дете — TR90, ацетат, со поликарбонатни стакла.
4. Следете ги препораките
Доколку детето има потреба од терапија (на пример преврзување за амблиопија), доследно следете ги препораките на офталмологот. Често 6 месеци дисциплина прави огромна разлика.
Препорачани редовни прегледи
Дури и ако не забележувате симптоми:
- Прв скрининг кај педијатар — на 1–3 годишна возраст
- Прв детален преглед на видот — на 4–5 години (пред училиште)
- Редовни прегледи — секои 2 години за деца без видени проблеми
- Секоја година — за деца со диоптрија
Заклучок
Знаците на проблем со видот кај деца не секогаш се очигледни. Како родител, забележете промени во однесувањето — особено избегнување читање, приближување до екрани, мижење или трихање на очите. Доколку имате било какви сомневања, преглед кај офталмолог е најдобриот следен чекор.
Раното откривање прави големa разлика. Не одолжувајте.
За совет за избор на детски очила и поддршка, дојдете во View Optic во ТЦ Порта Влае, Скопје. Контактирајте нè на +389 78 207 812.

