Кога сте во движење — трчате, возите велосипед, играте на терен или пливате — вашите очи се изложени на удари, пот, прашина и силно сонце. Обичните диоптриски очила едноставно не се направени за тоа темпо. Очила за спортисти се дизајнирани токму за активниот начин на живот: цврсти, лесни и безбедни.
Дознајте повеќе за ултравиолетовото зрачење и заштитата на очите.
Во овој водич поминуваме низ сè што треба да знаете пред да изберете соодветен пар — од материјалите и заштитата, преку препораки според спортот, до тоа кога контактните леќи се подобро решение. Целта е едноставна: јасен вид, удобност и заштита, без разлика на тоа што практикувате.
Зошто стандардни очила не одговараат
Очилата што ги носите секојдневно се направени за мирување — за работа, читање и шетање. При интензивно движење тие лесно се лизгаат, паѓаат и можат да се скршат токму кога најмалку ви треба. Стаклените леќи се ризични при удар, а тенките метални рамки се деформираат при потпритисок.
Спортот носи и дополнителни предизвици: пот што се слева во очите, нагли промени на светлината и прашина или вода. Затоа очила за спортисти имаат поинаква конструкција — обвиена форма што го покрива поголемиот дел од видното поле, силиконски делови што спречуваат лизгање и материјали отпорни на кршење.
Друг важен момент е периферната заштита. Стандардните рамки ги оставаат страните отворени, па ветер, инсекти и ситни честички лесно стигнуваат до окото. Спортските модели со обвиена форма и проширени краци го затвораат тој простор и го одржуваат видот чист дури и при голема брзина.
Спортски материјали (TR90, поликарбонат)
Изборот на материјал е најважната одлука. Двата најчести и најпрепорачани се:
- TR90 — флексибилна термопластика што е исклучително лесна и речиси неуништлива. Се свиткува без да пукне, удобна е за долго носење и одлична за рамки кои треба да издржат удари.
- Поликарбонат — стандард за спортски леќи поради високата отпорност на удар. До десет пати е поотпорен од обичните материјали и природно блокира UV зрачење.
Дополнително, гумирани навлаки на краците и носот ја држат рамката стабилна и при изразено потење. Кога ги комбинирате овие материјали, добивате пар што е истовремено лесен, безбеден и стабилен — токму она што го бараат вистинските очила за спортисти.
По спорт
Не постои еден пар за сите активности. Различните спортови создаваат различни услови, па еве општи насоки:
- Трчање и велосипедизам — лесни обвиени рамки со вентилација против замаглување и леќи што го засилуваат контрастот.
- Тимски спортови (фудбал, кошарка) — отпорни рамки со заштитни леќи кои издржуваат удар од топка или лакт.
- Планинарење и скијање — заштита со висок UV фактор, бидејќи на висина зрачењето е посилно; често помагаат и фотохроматски стакла што се прилагодуваат на условите.
- Водени спортови и пливање — поларизирани леќи за намалување на рефлексијата, а за во базен заптивни очила (гогли) со анти-замаглувачки слој.
- Голф и тенис — леќи што го засилуваат контрастот за подобро следење на топчето и теренот.
Ако спортувате на отворено и често возите до теренот, корисно е да погледнете и кои очила се препорачуваат за возење во дневни и ноќни услови, бидејќи многу од истите принципи на заштита и контраст важат и таму.
Контактни леќи како алтернатива
За многумина спортисти контактните леќи се практично решение. Тие не се лизгаат, не се замаглуваат и обезбедуваат целосно периферно видно поле — што е голема предност во динамичните спортови. Дневните еднократни леќи се особено погодни бидејќи нема потреба од одржување и носите чист пар на секој тренинг.
Сепак, контактните леќи не нудат физичка заштита од удар, прашина или силно сонце. Затоа најдоброто решение често е комбинација: контактни леќи за коригирање на видот плус заштитни сончеви очила одозгора. Важно е да не пливате со контактни леќи во базен или море, бидејќи водата носи микроорганизми што можат да предизвикаат инфекции — за тоа користете заптивни очила за пливање. Ако дури сега размислувате за оваа опција, нашиот водич за контактни леќи за почетници ќе ви помогне да се снајдете.
Заштита и UV
UV заштитата не е луксуз, туку нужност — особено за спорт на отворено каде сте со часови под сонце. Барајте леќи означени со UV400, кои блокираат речиси сто отсто од штетните UVA и UVB зраци. На вода, снег и висина рефлексијата е поинтензивна, па заштитата станува уште поважна.
Имајте предвид дека темната боја на леќата сама по себе не значи заштита — важна е ознаката, не нијансата. Повеќе за оваа тема пишуваме во статијата за UV заштита и сончевите очила. Ако вашето дете тренира на отворено, заштитата е уште поважна, бидејќи детското око пропушта повеќе UV зрачење. За очила за спортисти, добра вентилација и анти-замаглувачки слој дополнително ја подобруваат видливоста при напор.
Совети за избор
Пред да одлучите, имајте ги предвид следниве работи:
- Изберете рамка според спортот и фреквенцијата на тренирање.
- Дајте предност на лесни и отпорни материјали како TR90 и поликарбонат.
- Проверете дали леќите имаат UV400 ознака.
- Внимавајте на стабилно прилегнување — рамката не треба да се лизга при движење.
- Изберете леќи со анти-замаглувачки и анти-рефлексен слој за појасен вид при напор.
- Ако имате диоптрија, разговарајте за спортски модели со вградена корекција или за контактни леќи.
Добро избраните очила за спортисти траат долго и значително ја подобруваат вашата изведба, удобност и безбедност на терен.
Каде да добиете совет
Не сте сигурни кој пар е вистински за вашиот спорт? Навратете во View Optic во Скопје, во ТЦ Порта Влае, каде нашиот тим ќе ви помогне да изберете рамка, леќи и заштита според вашите потреби. За термин или прашање, јавете се на +389 78 207 812.


