Како да изберам очила
октомври 12, 2026
Дали ви се случува видот да биде заматен и на близина и на далечина? Буквите изгледаат малку искривени. Светлата навечер се разлеваат во зраци. Причината често е астигматизам — една од најчестите оптички аномалии на окото.
Дознајте повеќе за здравјето на очите.
Добрата вест е дека оваа состојба лесно се коригира. Во овој водич објаснуваме што значи дијагнозата, како се препознава и кои решенија постојат — очила или контактни леќи.
Кај око без астигматизам, рожницата има правилна, сферична форма — како фудбалска топка. Светлината се прекршува рамномерно и се фокусира во една точка на мрежницата. Резултатот е остра слика.
Кај око со астигматизам, рожницата е закривена нерамномерно — повеќе како рагби топка. Светлината се фокусира во две или повеќе точки. Затоа сликата е заматена или искривена на сите растојанија.
Нерамномерната закривеност може да потекнува и од очната леќа, не само од рожницата. Многу често се јавува заедно со кратковидост или далековидост. Благ степен на астигматизам има речиси секој човек и тоа е сосема нормално.
Причините се главно наследни. Оваа состојба не се добива од читање на слаба светлина или од седење блиску до телевизор. Тоа се чести заблуди. Степенот може да се менува со текот на годините, затоа се важни редовните прегледи.
Постојат два основни вида. Рожничен астигматизам настанува кога рожницата е нерамномерно закривена. Леќен астигматизам потекнува од промени во формата на очната леќа.
Според насоката на закривеноста, стручните лица разликуваат правилен и неправилен тип. Правилниот е далеку почест. Тој најлесно се коригира со очила и леќи. Неправилниот тип бара подетална проценка и почесто следење.
Симптомите зависат од степенот на нерамномерната закривеност. Најчести знаци се:
Овие знаци сами по себе не се доказ. Само стручен преглед може да потврди дали станува збор за астигматизам.
Кај децата симптомите тешко се забележуваат. Тие често не знаат дека нивниот вид не е остар. Затоа првиот целосен преглед се препорачува уште пред тргнување на училиште.
Дијагнозата се поставува со стандарден очен преглед. Офталмологот или оптометристот ја мери рефракцијата на окото. Со кератометрија се мери закривеноста на рожницата. Прегледот е брз и безболен. Целата процедура обично трае помалку од половина час.
На вашиот очен рецепт, астигматизам се означува преку две вредности. CYL (цилиндер) го покажува степенот, а AXIS (оска) — насоката на корекцијата. Повеќе за овие ознаки прочитајте во нашиот водич како да читате очен рецепт.
Препорачливо е преглед да правите барем еднаш на две години. Кај деца и млади — почесто, бидејќи видот сè уште се развива.
Ако веќе носите очила, понесете ги на прегледот. Стручното лице ќе провери дали постојната корекција сè уште одговара на вашите потреби.
Очилата се најчестото и наједноставното решение. Се користат таканаречени цилиндрични стакла. Тие ја компензираат нерамномерната закривеност на рожницата.
Прецизноста е клучна. Оската мора да биде точно поставена според рецептот. Затоа изработката на вакви очила бара внимание и точни мерења.
При повисок цилиндер, стаклата може да бидат подебели. Тука помагаат стаклата со висок индекс — потенки и полесни. Прочитајте повеќе во текстот за високи индекси стакла. Антирефлексниот слој дополнително помага при ноќно возење.
Во првите денови е нормално да чувствувате мало приспособување. Мозокот се навикнува на новата, поостра слика. Цената зависи од степенот на корекцијата и избраните слоеви. Нашиот тим секогаш ќе ви понуди неколку опции за различен буџет.
Контактните леќи се одлична алтернатива за многу корисници. За астигматизам се користат специјални торични леќи. Тие имаат различна јачина во различни меридијани на леќата.
Торичните леќи имаат и систем за стабилизација. Тој ја држи леќата во правилна ориентација при трепкање. Достапни се како дневни и како месечни.
Изборот бара малку повеќе внимание. Погрешна ориентација значи нејасна слика. Затоа првата проба се прави во оптика, со контрола на видот. Ако сте нови во светот на леќите, погледнете го нашиот водич за почетници.
Модерните торични леќи се изработени од материјали што пропуштаат многу кислород. Тоа ги прави удобни и при подолго носење во текот на денот.
Одговорот зависи од вашиот начин на живот. Очилата се едноставни за одржување и не бараат навикнување на ставање. Тие се одличен избор за секојдневна работа и за деца.
Леќите даваат поприроден вид, без рамка во видното поле. Тие се практични при спорт и активности на отворено. Многу корисници комбинираат — очила дома, леќи надвор.
Не мора да одлучите веднаш. Пробајте ги двете опции и видете што ви одговара. Стручното лице ќе ви помогне да ги споредите решенијата според рецептот и буџетот.
Астигматизам обично е стабилна состојба и се менува бавно. Нагла промена на видот не е вообичаена.
Ако забележите брзо влошување, искривување на сликата или зачестени промени на диоптријата, закажете преглед кај офталмолог. Ваквите промени бараат стручна проценка на рожницата.
Редовните контроли се најдобрата превенција. Носете ги резултатите од претходните прегледи со вас. Споредбата со постари мерења помага да се процени промената.
Доколку се сомневате дека имате астигматизам или ви треба нова корекција, посетете нè во View Optic во ТЦ Порта Влае, Скопје. Нашиот тим ќе ви помогне да го изберете вистинското решение — очила со цилиндрични стакла или торични контактни леќи. Јавете се на +389 78 207 812 за термин или совет.
